#

بازار سنتی اردبیل

بازار سنتی اردبیل

بازار سنتی اردبیل

یکی از بازارهای سنتی معروف در ایران، بازار سرپوشیده تاریخی اردبیل است که به نام های راسته بازار و قیصریه نیز شناخته می شود. بنای فعلی بازار اردبیل بر بنیان بازار اولیه قدیمی این شهر ساخته شده است و از دوره های مختلف تاریخی مانند سلجوقی، زندیه، صفویه و قاجار، یادگاری هایی در خود دارد. اوج رونق بازار اردبیل به قرن های هفتم و هشتم هجری قمری باز می گردد، زمانی که این بازار محل تجارت و داد و ستد بسیاری از بازرگانان از اقصی نقاط دنیا بود. امروزه اگرچه این بازار دیگر شکوه و رونق گذشته خود را ندارد اما هنوز نقش مهمی در اقتصاد و تاریخ شهر تاریخی اردبیل بازی می کند. بازار اردبیل همچون دیگر بازارهای سنتی ایرانی مجموعه ای ست مرکب از تیمچه، سرا، حرم،  حمام و مسجد و راسته‌ تشکیل شده است که از جمله راسته‌ های معروف آن می‌توان به راسته اصلی بازار، راسته پیرعبدالملک، راسته کفاشان، راسته غلامان و .... اشاره کرد. سرای خشکبار، وکیل، حاج‌احمد، مجیدیه، حاج‌لشکر و .... هم از سراهای مشهور این بازار سنتی هستند. بازار سنتی اردبیل، یکی از آثار ثبت ملی ایران است و در آن محصولات مختلفی مانند سوغات و صنایع دستی اردبیل، پوشاک، آجیل، خشکبار، فرش سنتی و دستباف و ... به فروش می رسد. پس اگر اهل گشت‌وگذار و کشف نشانه‌های کهن در شهرها هستید، در سفر به اردبیل بازدید از این بازار را فراموش نکنید.

 بازار اردبیل از سابقه طولانی و درخشانی برخوردارمی باشد. مقدسی و اصطخری (قرن چهارم ه.ق) ، بازار اردبیل را به شكل صلیبی توصیف می كنندكه در میانه آن مسجد قرار داشته است. بازار اردبیل در قرن 7و8 ه.ق نیز از رونق فراوانی برخوردار بوده اما رونق اصلی آن مربوط به دوره صفویه است. در این دوره به جهت اینكه اردبیل خاستگاه سلاطین صفوی ، مركز دینی و همچنین جایگاه مقابر شیخ صفی الدین اردبیلی و دیگر گذشتگان سلاطین صفوی بود شهر و بازار آن از اهمیت و رونق خاصی برخوردار گردید

شامل راسته اصلی بازار، راسته پیر عبدالملک، راسته قیصریه، راسته کفاشان، راسته غلامان، بازار زرگران، سراجان، خراطان، قصابان، بقالان، کلاه دوزان، علافان، پارچه فروشان، پنبه فروشان، مسگران، چاقو سازان، آهنگران، سرای خشکبار (حاجی میرزا)، سرای گلشن، سرای جهودها، سرای وکیل، سرای نو یا زنجیرلو، سرای حاج احمد، سرای حاج شکر، سرای مجیدیه، سرای امام جمعه، سرای دوگوچی و تیمچه زنجیرلی است.
مجموعه بازار با طاق های جناغی و گنبدهای ساده پوشش یافته و عرض طاق نمای مغازه ها به طور متوسط 3 متر و قطر پایه های طاق ها حدود 80 سانتی متر است. روشنایی داخل بازار از طریق روزنه های تعبیه شده در پوشش های گنبدی تامین می شود

بازار سنتی اردبیل به مانند دیگر بازارهای تاریخی ایران مجموعه ای ست مرکب از تیمچه، سرا، حمام، مسجد و راسته که در طی تغییرات شهری در نیم قرن گذشته، بسیاری از آنها تخریب شده و امروزه ارتباط بخش هایی از این بازار با هسته و مرکز آن از بین رفته است. اگر بخواهیم به تعدادی از راسته های مشهور بازار اردبیل اشاره کنیم می توانیم

سرای خشكبارها از دو بازارچه موازی هم كه هر دو بر راسته بازار عمودند تشكیل شده و هر كدام دارای 5 دهانه و 51 مغازه است. سرای گلشن نیز مركب از دو بازارچه و یك سرا است و در مقابل سرای زنجیرلی واقع شده وبه راسته بازار و راسته پیر عبدالملك مربوط می شود. بخش اصلی سرا فضایی مستطیل شكل می باشد كه پوشش آن متشكل از 9 گنبد در میانه با چهار ستون مدور از سنگ خارا و در اطراف بر جرزها نگهداری می شود. ستون ها دارای سرستون مكعب شكل بوده و طاق های زیرین گنبدها توسط تیرهای چوبی به یكدیگر اتصال یافته و مهار شده است.

از دیگر بخش های مهم بازار ، چهار سوق یا بازار بزرگ قیصریه است . این بخش بنایی است مدور با گنبد كروی بلند وساده . قطر بنا در پایین 12 متر و ارتفاع تقریبی آن 13 متر است . بخش زیرین بنا ، بدون در نظر گرفتن پایه مغازه ها و امتداد بازارچه ها عبارت است از 12 پایه كه با 12 طاق جناغی زمینه را برای بر پایی گنبد فراهم ساخته است . در هشت طاق جناغی مغازه ودر 4 تای دیگر راهرو بازارچه ها تعبیه شده است. بر سر بازارچه شمال شرقی ، سنگ نبشته ای به چشم می خورد
مجموعه تاریخی بازار اردبیل در میانه شهر و در طرفین خیابان امام خمینی واقع گردیده است.

باارژنگ24  سفر خوب را تجربه کن.

 

3 اردیبهشت 1399 ۵۹

نمایش مجله های مشابه