#

دروازه قرآن

دروازه قرآن

دروازه قرآن

دروازه قرآن شیراز
شیراز این شهر دلربا و زیبا، جاذبه های طبیعی، تاریخی و فرهنگی بسیاری را در خود جای داده است که تماشا و لذت بردن از هر کدام از آنها به زمان زیادی نیاز دارد. مردم مهربان و میهمان نواز شیراز نیز لذت حضور در این شهر را چند برابر می کنند و با صفا و صمیمت خاصی که در پذیرایی از مسافران و گردشگران دارند، حال و هوای شهر را دوست داشتنی تر می سازند. مردمی که سده هاست این خصلت نیک را در خود پرورش داده اند و برای میهمانان خود از کوچک و بزرگ سنگ تمام می گذارند و از آنها به خوبی استقبال می کنند و با خوشی آنها را بدرقه راه می سازند. رسمی که در میان اهالی شیراز ریشه دوانده است و پایش به معماری این شهر نیز باز شده است. یکی از این نمادهای معماری، دروازه هایی هستند که در گذشته در گوشه گوشه شهر دیده می شدند و به میهمانان خوش آمد می گفتند.
معروف ترین دروازه ای که در قدیم در شهر وجود داشت و هنوز نیز پابرجاست، دروازه قرآن شیراز است.
تاریخچه دروازه قرآن شیراز
 این دروازه در ابتدا در زمان عضدالدوله دیلمی ساخته شد و قرآنی در آن جای داده شد تا مسافران با گذر از زیر آن متبرک شوند. در دوره زندیه کریم خان زند این دروازه را بازسازی کرد و اتاقی به بالای آن افزود و دو جلد قرآن بزرگ نفیس، به خط سلطان ابراهیم بن شاهرخ تیموری، در اتاقک بالای آن جای داد.

این قرآنها، که به قرآن هفده من معروف اند، اکنون از دروازه قرآن به موزه پارس انتقال یافته اند. دروازه قرآن در دوره قاجاریه به علت وقوع چندین زلزله دچار صدمات زیادی شد که محمد زکی خان نوری آن را تعمیر نمود. این بنا در گذشته طاق قران نیز نامیده شده است. روزهای اول هرماه مردم از شهر خارج شده و از زیر این طاق عبور میکرده اند. درسال 1315 این بنا به دستور رضاخان، تخریب شد .

این بنا در تاریخ 19/9/1375باشماره 1800در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است. گلشن شیراز دروازه قرآن در شمال شرقی شهر شیراز در تنگ الله اکبر میان کوه چهل مقام و کوه باباکوهی قرار دارد و در واقع در خروجی شیراز بسمت شهر مرودشت واقع شده است.

این بنای تاریخی در کنار فلکه طاووسیه شیراز قرار دارد. دروازه قرآن در فاصله کمتر از ده متری مقبره خواجوی کرمانی و همچنین فاصله کمتر از پانصد متری باغ جهان نما و همچنین فاصله کمتر از هزار متری مقبره شاعر نامدار پارسی زبان حافظ شیرازی و باغ جهان نما قرار دارد.

دروازه قرآن ارژنگ24

نمادیی از آرامگاه کوروش کبیر
 نمای کلی دروازه ی قرآن، نمادی از آرامگاه کورش کبیر است. مصالح به کار رفته در آن، سنگ و سیمان است که به شیوه ی سنتی ساخته شده و در سطوح شمالی و جنوبی آن اندکی کاشی کاری شده است.

دروازه ی قرآن، دارای یک دهنه ی بزرگ در میان، و دو دهنه ی کوچک در دو سوی آن است. در دهنه ی غربی، راه پله ی ورود به اتاق بالای دروازه قرار دارد. این اتاق، سه پنجره ی مشبک کاشی کاری شده در هر سمت دارد و قرآنی در آن نگهداری می شود. در دهنه ی شرقی، آرامگاه سازنده ی این دروازه، شادروان ایگار قرار دارد .

بوستان خواجوی کرمانی
 در سمت مقابل و کنار دروازه شیراز، مجموعه ای تفریحی وجود دارد که به واسطه وجود قبر خواجوی کرمانی (شاعر پرآوازه ایران) بوستان خواجوی کرمانی نامیده شده است. در طی تغییراتی که در طول شهرسازی ها و گسترش جاده و شهر به وجود آمده، دره ضلع شرقی دروازه قرآن از بین رفته، کوه های آن تغییر شکل یافته و شکل گردشگاه به خود گرفته است. پس از بازدید از دروازه قرآن می توان قدری در این تفرجگاه نشست و به تماشای عبور و مرور مردم وقت گذراند.

آب نمای موزیکال، مقبره خواجوی کرمانی و ساختار پله ای شکل بوستان که امکان تماشای قسمتی از شهر شیراز از بلندای کوه را می دهد از جذابیت های این بوستان است.

دروازه قرآن ارژنگ24

مقبره خواجوی کرمانی
خواجوی کرمانی، با نام کامل کمال الدین ابوالعطا محمد بن علی بن محمود کرمانی معروف به خواجه شارع، از شاعران نامدار و بزرگ ایران است. او در کرمان متولد شد و در شیراز به زندگی خود ادامه داد و آنجا را به عنوان موطن خود برگزید. وی از شاعران مشهور قرن هشتم به شمار می رود، غالب شعرهایش حال و هوایی عرفانی دارد و غزلیات، قصیده و مثنوی های او معروف است. گفته می شود حافظ تاثیر زیادی از کلام و شیوه شاعری او گرفته است. خواجوی کرمانی به تصوف و عرفان نیز ارادت بسیاری داشت و از بزرگان صوفیه به شمار می آمد.

مقبره او در شمال شیراز، در دامنه کوه صبوی، مشرف بر دروازه قرآن قرار دارد. آب چشمه رکن آباد نیز از کنار مقبره او می گذرد.
تخریب و بازسازی دروازه قرآن شیراز
 این دروازه در سال 1327 خورشیدی ساخته شده است. پیش از آن دروازه ای قدیمی وجود داشت که به فرمان امیر عضدالدوله دیلمی (372-338 هـ.ق) از سنگ و ساروج ساخته شده بود و قرآنی برای سلامت کاروانیان بر فراز آن گذارده بودند.

تا سال 1315 خورشیدی، کاروان ها از زیر این دروازه رفت و آمد می کردند، اما به دلیل افزایش روز افزون خودروهای موتوری، دهنه ی دروازه برای رفت و آمد آن ها به ویژه کامیون ها تنگ و خطرناک بود. بنابراین شهرداری شیراز آن را با دینامیت ویران کرد تا جاده برای حرکت خودروها هموار شود.

همچنین در آن هنگام قرآن هفده منی بالای دروازه را نیز به موزه ی پارس انتقال دادند. این قرآن در دو جلد به خط ثلث توسط خوشنویس مشهور دوره ی تیموری سلطان ابراهیم نوه ی شاهرخ تیموری نوشته شده است.

تخریب دروازه موجب نگرانی مردم شیراز شد، زیرا آنان از گذشته های دور به ویژه از روزگار زندیه، باور داشتند که در روزهای اول هر ماه قمری، از زیر دروازه بگذرند تا سلامتی یک ماهه ی خود را با توسل به قرآن بیمه کنند.

به همین خاطر 12 سال بعد یکی از بازرگانان شیراز به نام حاج حسین ایگار معروف به اعتماد التجار دروازه ی کنونی را ساخت و برای رفع نگرانی مردم شیراز قرآنی را برفراز آن نهاد. دروازه ی کنونی تا سال 1365 خورشیدی محل رفت و آمد خودروها بود .

دروازه قرآن ارژنگ24

معماری دروازه قرآن شیراز
 سازه دروازه قرآن به مانند اکثر دروازه های ایران، طاقی شکل و با آیاتی از قرآن کریم تزیین شده است. بر اساس توصیفاتی که از دروازه قرآنِ ساختِ کریم خان زند وجود دارد و تصاویری که از مرمت آن توسط زکی خان به دست آمده است، به نظر می آید در گذشته و در قسمت بالایی دروازه، اتاقی وجود داشته که مزین به پنجره های مشبک بوده است. دروازه کنونی اندازه ای بزرگ تر از دروازه قبلی دارد و دهانه آن به صورت قوسی تیزه دار شکل گرفته است. دو ورودی کوچک در جرزهای دو طرف آن ایجاد شده و اتاق مستطیل شکل بالای آن، جایگاه قرآن است. پیشانی نماهای آن با کاشی های هفت رنگ ساخته شده است.
راه دسترسی
آدرس: استان فارس، خیابان شیراز، ورودی شهر شیراز

مسیر دسترسی: برای رسیدن به دروازه قرآن از خارج از شهر شیراز، باید خود را به خیابان شیراز در مسیر مرودشت به شیراز یا کمربندی شیراز (بزرگراه امام خمینی) برسانید. دروازه قرآن در سمت راست ورودی شهر قرار دارد؛ اما برای رفتن به دروازه قرآن از داخل شهر، مسیر بلوار آیت الله ربانی یا بلوار هفت تنان، راه را نشان می دهد

باارژنگ24  ایران را بگرد.

18 اردیبهشت 1399 ۶۱

نمایش مجله های مشابه