#

موزه قرآن و کتابت تبریز

موزه قرآن و کتابت تبریز

موزه قرآن و کتابت تبریز

ارژنگ24 این بار شما را به موزه قرآن و کتابت تبریز دعوت می‌کند تا با یکی از موزه‌های جذاب و کمتر شناخته شده این شهر زیبا آشنا شوید. این موزه در یکی از ساختمان‌های تاریخی شهر، یعنی مسجد صاحب الامر تبریز قرار گرفته است که قدمت آن به دوره صفویه باز می‌گردد. همراه ما باشید تا آثار منحصربه‌فرد این موزه را به شما معرفی کنیم و شما را با اطلاعاتی مانند آدرس موزه قرآن و کتابت تبریز آشنا سازیم.
آشنایی موزه قرآن و کتابت تبریز
موزه قرآن و کتابت یکی از جذاب‌ترین موزه های تبریز است که در سال 1380 درهای آن به روی بازدیدکنندگان گشوده شد. همان‌طور که از نام موزه پیداست، موضوع آثار آن شامل قرآن‌های قدیمی و نسخ خطی بی‌نظیر از خطاطان بسیار بزرگ است. در موزه قرآن و کتابت حدود 190 قرآن قدیمی و دست‌نویس از جمله کوچک‌ترین قرآن طلاکاری شده موجود در ایران و قرآن دست‌نویس موسوم به امام رضا (ع) روی پوست آهو قابل مشاهده است. در کنار آثار گفته شده، انواع قلم‌دان‌های منقوش، ظروف چینی و سفالی مزین به آیات قرآنی مربوط به دوره اسلامی  نیز در این موزه به نمایش درآمده است.

گفتنی‌ست که این موزه در یکی از مساجد معروف و قدیمی تبریز به نام مسجد صاحب الامر برپا شده که پیشینه ساخت آن به دوره شاه طهماسب صفوی برمی‌گردد. گچ‌کاری‌ها، تزئینات و معماری بی‌نظیر این مسجد خود به طور مستقل بسیار دیدنی و جالب است که ترکیب آن با آثار به نمایش درآمده در موزه قرآن و کتابت، ارزش بازدید از این مجموعه را دوچندان می‌کند.
موزه قرآن و کتابت تبریز در نوروز و مناسبت‌های ویژه و معنوی از جمله یکی از ۲۳ موزه موجود در آذربایجان‌شرقی است، که پذیرای گردشگران داخلی و خارجی است.این موزه در محل مسجد صاحب‌الامر و در مرکز شهر تبریز ایجاد شده‌است.

موزه قرآن و کتابت تبریز ارژنگ24

در موزهٔ قرآن و کتابت، مجموعه نفيسي از نسخ قران مجيد مربوط به ادوار مختلف تاريخ و قطعات زيبايي از آثار خوشنويسان بنام ايران به نمايش گذاشته شده است.
علاوه بر اين نسخ خطي، انواع قلمدان‌هاي مقوايي مذهب داراي نقوش مينياتوري و روکش لاکي، همچنين انواع پلاک‌هاي فلزي منقوش به منقوش به ادعيه و اوراد، ظروف چيني- سفالي- برنجي مزين به آيات قراني و بسياري از آثار و تصاوير بزرگان ديني در اين موزه به نمايش در آمده‌اند، در موزه قرآن و کتابت نسخه‌هايي از قرآن مجيد به خط ائمه و خوشنويسان معروف جمع آوري و در معرض تماشاي علاقمندان گذاشته شده است از جمله اين نفايس مي‌توان به يک صفحه از قران کريم منسوب به دستخط مبارک حضرت امام رضا (ع) اشاره کرد که بر روي تکه اي از پوست نوشته شده است.

=

همچنين آثاري از خوشنويسان بزرگ تبريزي مانند ملا عبدالباقي تبريزي استاد خط ثلث، ميرزا محمد شفيع تبريزي، ميرزا طاهر خوشنويس از اساتيد خط نسخ و آثاري از محمد حسين تبريزي، عليرضا عباسي، علا الدين بيک تبريزي، درويش عبدالمجيد ، مير عماد حسني و کتاب ذادالمعاد که به دست محمدحسين تبريزي تحرير شده را نيز در اين موزه مي‌توان ديد.
از برجسته ترين آثار ديگر مي‌توان به لباس قسم منقوش به کل آيات قران، کوچکترين قران خطي مطلا، جام شفابخش و کتيبه سنگي ميخي اشاره کرد

=

قرآن مجيد به خط نسخ غبارکوچکترين قرآن به اندازه cm۶ -cm ۴ با مرکب مشکي نوشته شده و صفحه اول و دوم مذهب و مطلا و بين آيات طلاکاري شده، تمام صفحات کادربندي به رنگ قرمز و طلايي کار شده، جلد آن لاکي و طلا و تذهيب دار است. نشان جزء و حزبها تذهيب و طلاکاري گرديده، داخل جلد کتاب زمينه قرمز رنگ با گل و بوته طلايي کار شده که به دست مسيح الطالقاني در سنه ۱۲۹۳ ه. ق تحريرشده است.
از بین ۲۲۰۰ اثر قرآنی در تبریز ۱۹۰ اثر در موزه قرآن در معرض نمایش گذاشته شده است و بقیه آثار در گنجینه موزه آذربایجان تبریز نگهداری می‌شود.

مرتضی ابدار، مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی به ایکنا می‌گوید: توجه به حفظ اصالت معماری بناهای قدیمی مورد توجه خاص متولیان میراث فرهنگی استان بوده به طوری که این اصالت معماری و فضای سنتی باعث جذب تعداد زیادی بازدیدکننده شده است.
وی با اشاره به تاریخ موزه قرآن و کتابت تبریز گفت: این موزه بنای مسجد شاه طهماسب صفوی معروف به مسجد صاحب الامر بوده که در شرق میدان صاحب آباد در قلب شهر تبریز در کنار مهران رود قرار دارد.
آبدار، معماری این بنای تاریخی را تشریح کرد و اظهار داشت: این بنای تاریخی یک گنبد و دو مناره بلند دارد و در ابتدا مسجد ویژه شاه تهماسب اول صفوی بوده است.
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری آذربایجان‌شرقی، با بیان اینکه از زمان شاه طهماسب تنها دو طاق مرمری نقش دار در مدخل‌های دهلیز و اندورن بقعه باقی مانده است، یادآور شد: ‌حجاری‌های زیبایی از نقوش گل و بوته، اسلیمی و ختایی از جمله تزئینات معماری این بنا بوده و سنگ نبشته مرمرینی هم در کنار یکی از طاق‌های آن نصب شده است

=

سایر آثار دیدنی موزه
علاوه بر قرآن‌های تاریخی و آثار خوشنویسی بی‌نظیر، اشیای تاریخی دیگری مربوط به دوره اسلامی نیز در موزه به نمایش درآمده است که از آن جمله می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

    انواع پلاک‌های فلزی
    قلم‌دان‌های منقوش
    دوات فلزی متعلق به دوره قاجار
    ظروف سفالی و فلزی مزین به آیات قرآنی
    یک لوح سنگی به خط عیلامی مربوط به دوره عیلامیان
    کاسه برنجی مربوط به سال 1110 هجری قمری و مزین به آیات سوره مبارکه حمد

    تکه‌های مرمر باقی مانده از مسجد در زمان شاه طهماسب اول
    پیراهن قسم | قدمت این لباس به قرن 13 یا 14 هجری قمری باز می‌گردد. این پیراهن را قدیم، پزشکان در مراسم سوگند خود و یا قاضیان دادگاه پیش از قضاوت بر تن می‌کردند و سوگند یا قسم می‌خوردند. این لباس از جنس کتان است و آیاتی از قرآن کریم با خط نسخ روی آن دیده می‌شود.
    و ...

تاریخچه ساخت مسجد صاحب الامر
پیشینه ساخت مسجد صاحب الامر به دوره سلطنت شاه طهماسب اول صفوی بر می‌گردد. مسجد صاحب الامر با فرمان شاه طهماسب در کنار رودخانه مهران رود ساخته شد و به نام مسجد سلطنتی شاه طهماسب صفوی بین مردم شهرت پیدا کرد. مسجدی که گفته می‌شود روی بقایا یا در کنار یک معبد میترایی ساخته شده است و به همین دلیل ارزش تاریخی بسیار بالایی دارد. سال‌ها بعد اما این مسجد در سال 1045 هجری قمری توسط عثمانی‌ها، که بر تبریز مسلط شده بودند، ویران شد و تنها دو طاق مرمری منقوش از آن باقی ماند. هرچند صفویان توانستند مدتی بعد دوباره حاکمیت تبریز را به دست آورند و در زمان سلطنت شاه سلطان حسین، با دستور "میرزا محمدابراهیم"، وزیر آذربایجان در زمان شاه سلطان حسین، مسجد را دوباره ساختند.

=

اما عمر مسجد بازسازی شده چندان طولانی نبود و در اثر زمین لرزه مهیب سال 1193 هجری قمری تبریز، دوباره تخریب شد. این بار "میرزا علی اکبرخان"، مترجم کنسولگری روس، دستور مرمت و بازسازی این مسجد را در سال 1266 هجری قمری داد و در یکی از صحن‌های آن اقدام به ساخت "مدرسه اکبریه" کرد. تمام هزینه‌های بازسازی این مسجد را خود میرزا علی اکبرخان برعهده گرفت و برخی از قسمت‌های داخلی مسجد را نیز آینه‌کاری کرد. مسجدِ دو مناره و تک گنبده "صاحب الامر" از آن زمان تا کنون باقی مانده است و در گوشه گوشه آن تزئینات و آثار به جای مانده از دوره‌های مختلف به چشم می خورد. به عنوان مثال شما می‌توانید دو طاق باقی مانده از دوره شاه طهماسب صفوی را هنوز در مسجد ببینید. یکی از این طاق‌ها که مزین به عبارت "بسم الله الرحمن الرحیم" است، در دالان ورودی موزه قرار دارد. طاق دیگر هم که با خطِ خوشنویسِ تبریزی، "علاءالدین بیک" به آیاتی از سوره جن، منقوش شده است، داخل شبستان مسجد خودنمایی می‌کند. لوسترها و چلچراغ‌های اهدا شده از طرف انگلیسی‌ها در زمان قاجار نیز تزئین بخش دیگری از مسجد را برعهده گرفته‌اند.
ادرس موزه
تبریز، انتهای خیابان مدنی دوم، ساختمان مسجد صاحب الامر
هزینه بلیت بازدید

اتباع ایرانی: 3,000 تومان

اتباع خارجی: 20,000 تومان
ساعت بازدید از موزه

هر روز از ساعت 08:00 تا 17:00
روزهای تعطیل موزه

تاسوعا، عاشورا، رحلت پیامبر اکرم (ص)، شهادت حضرت علی (ع)، شهادت امام جعفر صادق (ع)، رحلت امام خمینی (ره)

با ارزنگ24 جایی رو برای دیدن از دس نده.

30 تیر 1399 ۱۶

نمایش مجله های مشابه