#

مسجد جامع بردستان

مسجد جامع بردستان

مسجد جامع بردستان

یکی از دیدنی هایی که در سفر به استان بوشهر باید به سراغش بروید مسجد جامع بردستان است که در شهر بردستان قرار دارد. قدمت این مسجد را به سده های اولیه اسلامی نسبت می دهند و گفته می شود بنای اولیه آن، توسط عمر بن عبدالعزیز (هشتمین خلیفه از خلفای اموی) ساخته شده است؛ همچنین بنابر شواهد موجود از جمله کتیبه مسجد، بازسازی این بنا در سال ۱۲۷۳ هجری قمری به همت حیدرخان دشتی صورت گرفته است.

مسجد جامع بردستان یک عمارت مستطیلی دارد و از مدخل کوچک آن می توان به سالن وسیع شبستان رسید. شبستان 750 متر مساحت دارد و خلاف جهت قبله و حدودا شمال به جنوب ساخته شده است. درست بالای شبستان یک بادگیر وجود دارد که هم زیبایی ساختمان مسجد را دوچندان کرده است و هم، هوای داخل مسجد را خنک می کند. در اطراف مسجد هم گورستانی مربوط به سده های 4 و 5 هجری قمری به چشم می خورد. در این گورستان سنگ قبرهای آهکی با سنگ نوشته هایی به خطوط کوفی و عربی قدیم و جدید دیده می شود.

بد نیست بدانید مسجد جامع بردستان در سال ۱۳۷۷ به شماره ۲۰۶۰ در فهرست میراث ملی ایران به ثبت رسیده است.

استان بوشهر، از جمله سرزمین‌هایی است که در کنار بهره‌مندی از تاریخی کهن، نقشی بسیار مهم و حیاتی نیز در بسیاری از دوران‌های مختلف تاریخی کشور ایفا کرده است. این سرزمین به گفته‌ی بسیاری از باستان‌شناسان و محققان تاریخ، توسط اردشیر ساسانی از سلاطین ایران باستان ایجاد شده است و در ابتدا به نام «رام اردشیر»، شناخته می‌شد. «ابوشهر»، «بخت اردشیر»، «لیان» و «ریشهر»، دیگر نام‌هایی که بوشهر را به آن می‌خواندند. حضور نخستین کشتی جنگی که در زمان سلطنت نادرشاه وارد این سرزمین شده است، گوردخمه‌هایی که قدمت آن‌ها بیش از چندین قرن است و کاخ‌های زمستانی هخامنشیان از جمله بناها و آثار تاریخی است که در بوشهر برجای مانده و همانند سندی ارزشمند، نشانگر تاریخ غنی و قدمت قابل توجه آن است.

مسجد جامع بردستان ارژنگ24

طراح مسجد جامع بردستان، معماری مسجد را از بیرون به صورت پلانی چلیپایی (صلیبی شکل) طراحی کرده که متاسفانه در حال حاضر، سفیدکاری شده است. در قسمت بالای مسجد، بادگیری بزرگ قرار دارد که در ساخت آن از روش ساخت بادگیرهای جنوب کشور، استفاده شده است. این بادگیر باعث می‌شود تا هوای داخل شبستان خنک و مطبوع شود. شبستان در خلاف جهت قبله و حدودا به سمت شمال به جنوب و در مساحت تقریبی ۷۵۰ مترمربع ساخته شده است. بلندای مسجد از راس آن تا سطح زمین بالغ بر ۵ متر است و اینگونه به نظر می‌رسد که سازندگان مسجد را روی صخره‌ای طبیعی (تپه) احداث کرده‌اند.
مسجد از یک عمارت مستطیل شکل ساخته شده است که دارای  مدخل کوچک و شبستانی بزرگ است و فضای درگاه آن هم به صورت گچ بری های زیبا برای خنک شدن و تهویه هوا استفاده می شده است.

کتیبه ای بر سر در این مسجد قرار دارد که چوبی است و نوشته روی آن این نوسته را نشان می دهد:

«قال الله انما یعمرالله و من آمن بالله و الیوم الاخر و اقام اصلوه و آتی الزكوه و لم یخشی الله وفق بتجدید عمارت هذا لمسجد المبارك الصحاب الاعظم حاجی فخرالدین ابوبكر شاه فی سته الثنین و خمسین و ثما » که از ترجمه این متن بر می آید كه فردی بنام حاجی ابوبكر شاه در سال ۸۵۲ مسجد را تجدید بنا كرده است. همچنین مسجد توسط خانین منطقه یعنی خانین دشتی نیز مرمت شده است كه در ورودی مسجد در لوحی مرمرین این ابیات حكاكی شده است.

مسجد جامع بردستان ارژنگ24

مسجد شهر بردستان كه بر روی تپه ای مشرف به شهر واقع شده از نوع مساجد برونگر است و دارای حیاط نمی باشد سادگی و شیوایی و استفاده از گچبری برای نمای بیرونی كه سفید رنگ است آرامش را به آدمی القا می كند. در ورودی مسجد در مشرق قرار دارد و مسجد شامل یك شبستان ورودی محراب و دو اطاق جانبی است
در بخش سقف میانی شبستان مسجد، ردپایی از کلاف‌کشی با تیرآهن و چوب که بیشتر از چوب درخت کنار و گز است، برجای مانده است. همچنین در بالای شبستان، بادگیری تعبیه شده که معرف معماری سرزمین‌های کویری و جنوبی کشور است. دو سکوی سنگی در دو طرف بخش ورودی مسجد قرار دارد. در این بخش لوحی ساخته شده از سنگ مرمر قرار دارد که زمان تعمیر مسجد توسط «حیدرخان دشتی» را به سال ۱۲۷۳ هجری قمری، بیان می‌کند. همچنین کتیبه‌ای چوبی در مسجد جامع بردستان وجود دارد که با توجه به متون ثبت شده‌ی تاریخی به نظر می‌رسد که روی آن به‌صورت برجسته متن به  زبان عربی نوشته شده است.
مسیر دسترسی
بوشهر بندر کنگان شهرستان بردستان
با ارژنگ24 ایران را ببین.

 

16 مرداد 1399 ۴۷

نمایش مجله های مشابه