#

اخلمد

اخلمد

اخلمد

در نزدیکی شهر مشهد و در شمال غربی این شهر با گذر از شهرستان چناران با تقریبا ۸۵ کیلومتر فاصله از مشهد، ۲۴ کیلومتر از چناران و در میان سلسله کوه های بینالود، روستایی زیبا با طبیعتی بکر به نام  اخلمد که یکی از مقاصد گردشگری مسافران است، در دسترس شما خواهد بود. روستای اخلمد دارای قدمتی چند هزار ساله است و دارای انواع گل ها و گیاهان زیبا ودرختان انبوه به همراه باغ های انبوه میوه می باشد، به همین دلیل مورد توجه گردشگران و طبیعتگردان زیادی قرار گرفته است. این منطقه به درختان میوه بویژه سیب و آبشار بلندش معروف است و مردم آن معتقدند که در حمله اعراب به خراسان، مردم برای در امان ماندن از سپاهیان دشمن به دره این روستا پناه می آوردند و به هنگام خطر برای اطلاع دادن به دیگران می گفتند: “خاد آمد، خالد آمد” که رفته رفته به نام اخلمد مشهور شد.

توصیف کلنل چارلز از این منطقه
به گفته کلنل چارلز انگلیسی که در سفرنامه خود راجع به اخلمد و موقعیت جغرافیایی و طبیعی آن مطالبی آورده است : اخلمد در دل کوه‌های بینالود قرار دارد که از کوه‌های نامی دنیا در منطقه خراسان و بین دو جلگه مشهد و نیشابود واقع است دارای ۳۲۱۱ متر ارتفاع می باشد. به علت ارتفاع زیاد و قلل پربرف این کوه چشمه‌ها و رودخانه‌های بسیاری در میان دره‌های آن پیوسته برقرار است و آبادی‌های داخل این کوه در تمام ایام سال دارای آب‌های شیرین و گوارا است. بنابراین زیباترین و دیدنی‌ترین مناظر طبیعی و ییلاقاتی کم‌نظیر، در میان این رشته‌کوه‌ها شکل گرفته است. یکی از زیباترین پدیده‌های آفرینش با دره‌ها و ییلاقات پرآب و مشهور خراسان که در دل این رشته‌کوه قرارگرفته، دره زیبای اخلومد است. همچنین دهکده اخلمد را کوه‌های بلند و بزرگی در برگرفته و ارتفاع آن از سطح دریا ۱۳۳۵ متر است. و فقط از طریق دره‌ای که از دهنه و کنار سد به اخلمد منتهی می‌شود، قابل دسترسی است. تقزیبا یک مایل در پایین دهکده در صخره‌ای به ارتفاع ۹ متر در طرف راست دره‌ای که به آن (پلنگ دره) می‌گویند، غار عجیبی وجود دارد که از ورودی غار فقط یک نفر می‌تواند با خزیدن از آن عبور کند. خود غار نزدیک به ۳۶ متر طول و ۹ متر عرض و ۴٫۵ تا ۵٫۴ متر ارتفاع دارد. صخره‌های که این غار را در برگرفته‌اند از صخره‌هایی که کوه‌های اطراف را تشکیل می‌دهند بسیار متمایزند. خلاصه اخلمد به خاطر درختان سیبش، شهرت زیادی دارد.

اخلمد ارژنگ24

آبشار اخلمد کجاست؟
آبشار اخلمد یکی از بزرگ‌ترین مناطق ورزشی و تفریحی شهر مشهد است. آبشار اخلمد از دره کوه بینالود سرازیر شده و انواع درختان، گیاهان زیبا و گل های صحرایی را سیراب می‌کند. بیشتر خانواده های مشهدی و یا طبیعتگردان در فصل بهار و تابستان به منطقه اخلمد می آیند تا از هوای متبوع منطقه استفاده کنند. برای دیدن این آبشار زیبا کافی است از پای کوه به طرف بالا حرکت کنید تا اولین آبشار از مجموعه آبشارهای اخلمد را با ارتفاعی 23 متری ببینید. آبشار اصلی اخلمد یک کیلومتر با اولین آبشاری که مشاهده می کنید، فاصله دارد. آبشار اصلی 40 متر ارتفاع دارد و مهمترین منبع تامین آب منطقه محسوب می‌شود. اما این پایان ماجرا نیست؛ پس از دیدن آبشار دوم و اصلی کافیست کمی مسیر را ادامه دهید تا به آبشارهای سوم و چهارم برسید. همان طور که ملاحظه کردید، اخلمد متشکل از چند آبشار کوچک و بزرگ فصلی است که این 4 آبشار در همه فصول سال پُر آب و جاری هستند. شاید به همین دلیل باشد که منطقه اخلمد از پُر بازدیدترین مکان های مناسب طبیعت‌گردی و پیک نیک در مشهد است که گرمای تابستان را دلپذیر می‌کند.

اخلمد ارژنگ24

تخت شاه عباسی کجاست؟
در مسیر بین دو آبشار یک منطقه زیبا وجود دارد که بیشتر شهرتش را مدیون نام خود است. تخت شاه عباس نامی است که به منطقه وسیع بین آبشار 23 متری و آبشار 40 متری اخلمد داده اند. از این نقطه رودخانه ای به طول 2 کیلومتر جریان دارد که تا انتهای دره ادامه داشته و به کوه فاراب و کوه منیژه می رسد. بسیاری از گردشگران خود را به منطقه شاه عباسی می رسانند تا عکس های یادگاری بگیرند. البته در مسیر رودخانه و تخته درختان گیلاس و سیب فراوانی وجود دارد که برای افراد محلی هستند. پس سعی کنید بدون اجازه مالک باغ از میوه درختان نخورید. شاید خوب باشد که بدانید به دلیل سطح مناسب و هموار زمین این منطقه می‌تواند برای گردشگران از سنین مختلف به خصوص افراد سالمند نیز جذاب باشد. بنابراین پیشنهاد می‌کنیم در سفر به مشهد و پس از زیارت حرم امام رضا (ع) از طبیعت روستاهای اطراف مشهد دیدن کنید.
دیدار از منطقۀ ییلاقی اخلمد در فصل زمستان
روستای اخلمد در حوالی شهر مشهد قرار دارد. این منطقۀ ییلاقی باشکوه در مقایسه با شهر مشهد از دمای هوای پایین‌تری برخوردار است. بیشتر افراد فکر می‌کنند بهترین زمان برای سیر و سیاحت در این منطقۀ ییلاقی و خوش‌منظره فصل تابستان است. غافل از اینکه در فصل سرد و سفید زمستان که آب از جریان می‌ایستد و رنگ و لعاب بهاری و تابستانی فرو می‌نشیند و سفیدی سراسر طبیعت را در بر می‌گیرد؛ همراه با تمام اجزا و عناصر دیگر، آبشار جاری و خروشان اخلمد نیز از حرکت و جریان بازمی‌ایستد و بلورهای یخ سراسر آن را فرا می‌گیرند. تصویر قندیل‌های بلورین اخلمد درست مثل قصر یخی افسانه‌های دیرینه‌ای است که در انیمیشن‌های والت دیسنی بارها و بارها دیده‌ایم و از صمیم قلب آرزو کرده‌ایم که ای کاش روزی در چنین قصری امکان قدم‌زدن می‌داشتیم. اگر انیمیشن Frozen را دیده باشید بدون شک یاد دست‌های جادویی اِلسا خواهید افتاد که ناخواسته و بدون کنترل فعال شده‌اند و به سمتی اشاره کرده‌اند و این کوه یخی را شکل داده‌اند.

اخلمد ارژنگ24

شکل‌گرفتن قندیل‌ها یا به عبارتی دیگر انجماد آبشار بلندِ تابستانی در فصل زمستان سبب شده است که روستای اخلمد در حوالی شهر مشهد تبدیل شود به یکی از محبوب‌ترین مناطقی که افراد علاقه‌مند به یخ‌نوردی به آن جذب می‌شوند. یخ‌نوردی ورزشی بسیار پرهیجان و لذت‌بخش است که بسیار به ورزش صخره‌نوردی شباهت دارد. با این تفاوت که در ورزش منحصر به فرد و زمستانی یخ‌نوردی به جای سنگ‌ها و صخره‌های سخت، افراد از یخ بالا می‌روند و قلاب طناب را روی یخ‌ها ثابت می‌کنند. این ورزش جذاب و مهیج بسیار لذت‌بخش است. البته به طور قطع تجربۀ این ورزش حرفه‌ای و تفریح وسوسه‌برانگیز به آموزش کافی و دقیق و مخصوصاً به وسایل و تجهیزات مخصوص نیاز دارد.

رودخانۀ جاری در دل روستا و چشمه‌های جوشان بر سطح زمین
شاید جالب باشد بدانید که رودخانۀ جاری در روستای اخلمد در حوالی شهر مشهد از مناطقی با نام‌های پیش باغ و شیر مرغ منشأ می‌گیرد و پس از عبور از پیچ‌وخم‌ها و قله‌ها و دره‌های کوه بلند منیجه به روستای اخلمد و درۀ سبز آن وارد می‌شود و سپس تمام طول این روستای تماشایی را زیر پا می‌گذارد. این رودخانه یک رودخانۀ فصلی به شمار می‌رود و میزان آب موجود در آن به میزان بارندگی سالیانه وابسته است و بر این اساس در فصول سرد سال که احتمال بارش برف و باران بیشتر خواهد بود حجم آب جاری در رودخانه نیز به میزان قابل توجهی بیشتر از فصول گرم سال خواهد بود. اما خوشبختانه این رودخانه همچنان جاری است و به غلبۀ دیو خشکسالی گرفتار نشده است. امیدوارم که این رودخانۀ حیات‌بخش و فیروزه‌ای همیشه جاری باشد و همیشه حیات ببخشد و همیشه سبزی و طراوت را برای محیط اطرافش به ارمغان بیاورد.

اخلمد ارژنگ24

همچنین شاید جالب و حیرت‌برانگیز باشد بدانید که در این منطقه تعداد قابل توجهی چشمۀ آب وجود دارد که از قلب زمین می‌جوشند و خودشان را به سطح زمین می‌رسانند. به عبارتی دیگر می‌توان گفت سبزی و طراوت درۀ اخلمد بیش از اینکه به طور مستقیم به بارش سالیانه وابسته باشد به منابع آب زیرزمینی و چشمه‌های جوشان وابسته است. بنابراین حتی اگر در فصل گرم و در سال‌های کم‌باران به این منطقه سفر کنید باز هم شاهد زیبایی و شکوه و طراوت طبیعت خواهید بود. برخی از مهمترین چشمه‌های آب در این درۀ ییلاقی و سبز عبارتند از:

    چشمه دیزبار
    چشمه دراجی
    چشمه خواهش
    چشمه سربرج
    چشمه غسل خانه
    چشمه پونه‌زار
    چشمه حاتم
    چشمه حصار
    چشمه سلیمه
    چشمه دنبه
    چشمه بلبل

اخلمد ارژنگ24

کوه‌های مرتفع در ییلاقات اخلمد
کوهسار یا کوه‌های مرتفعی که اطراف درۀ سبز باطراوت در روستای اخلمد در حوالی شهر مشهد را در بر گرفته‌اند در واقع از سه کوه پیوسته به یکدیگر تشکیل شده است. این سه کوه بلند و پرقدرت در میان افرادمحلی که در این منطقه ساکن هستند با نام کوه میزان و کوه منیجه و کوه پرو شناخته می‌شوند. کوه پرو به معنای کوه پر آب است. این نوع تلفظ بر اساس لهجۀ محلی رایج در این منطقه رواج یافته است.

کوه میزان در قسمت شرقی درۀ اخلمد جای گرفته است. در این قسمت از دره، یعنی بر فراز کوه میزان سکونت شکل نگرفته است و خانه یا باغی به چشم نمی‌خورد. به عبارتی دیگر این منطقه طبیعتی بکر است که با مراتعی سرسبز و فراوان پوشیده شده است. اما کوه منیجه را می‌توان به صورت کوهی دو قسمتی در نظر گرفت. بخشی از این کوه بزرگ در قسمت شرقی درۀ اخلمد واقع شده است و بخشی دیگر در قسمت جنوبی آن. کوه منیجه، کوهی است سبز و باطراوت با چندین و چند چشمه. این چشمه‌ها نام‌های متفاوتی دارند. دو تا از مهمترین و پرآب‌ترین این چشمه‌ها با نام‌های چشمۀ شیر مرغ و چشمۀ پیش باغ که با نام بهشت باغ نیز شهرت دارد، شناخته می‌شوند. اتفاقاً همان طور که پیش از این نیز اشاره شد رودخانۀ اخلمد از همین کوه بلند و از همین دو چشمۀ مهم و مشهور سرچشمه می‌گیرد.

اخلمد ارژنگ24

کوه منیجه و حوالی منطقۀ پیش باغ یا همان بهشت باغ به قدری سبز و خرم و پررونق است که در دامداران محلی دام‌های خود را برای چَرا به این قسمت می‌آورند. علاوه بر مراتع فراوان و آب و هوای خوش در این منطقه چندین و چند چشمۀ کوچک و بزرگ دیگر نیز وجود دارد که به زیبایی و شکوه و طراوت منطقه بیش از پیش اضافه می‌کند. مخصوصاً اینکه در این منطقه بیشتر قسمت‌ها از دره تشکیل شده‌اند. یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد دره‌ها این است که در میان کوه‌ها قرار دارند و همین شاخصۀ اصلی سبب می‌شود آب باران از تمام بخش‌های مرتفع به دورن دره‌ها سرازیر شود و در آن باقی بماند، ضمن اینکه تابش نور خورشید به خاطر حضور کوه‌های بلند به حداقل میزان ممکن می‌رسد و بنابراین میزان تبخیر آب از سطح زمین نیز به حداقل میزان ممکن می‌رسد. بر این اساس تمام این موارد باعث می‌شود که این مناطق نسبت به سایر مناطق اطراف از طراوت و شکوه بیشتری برخوردار باشند.

اما کوه پرو یا پر آب یا فاراب در قسمت شمال غربی درۀ اخلمد جای گرفته است. این کوه که از نظر ابعاد و وسعت کوهی بزرگ و قابل توجه به شمار می‌رود کوهی است صاف و هموار که امکان کشت و کار و کشاورزی را فراهم آورده است و یکی از مهمترین محل‌های کشت زراعت دیم به شمار می‌رود. شاید جالب باشد بدانید که دامداران ساکن در این حوالی در فصل تابستان این منطقه را برای اقامت انتخاب می‌کنند

اخلمد ارژنگ24

 

پیشینه تاریخی روستای اخلمد

از هزارها سال پیش آثاری دیده می‌شود که نشان از قدمت اخلمد دارد. یکی از این نشانه ها این است که اطراف این آبادی دامنه کوه باروهایی قطور و برج‌هایی عظیم است که بی‌شک هزارها سال قبل ساخته شده است. این باروها و حصارها که در بخش شرقی و جنوبی روستا مانده است در حدود ۲ کیلومتراز کف رودخانه و بخش های مسکونی فاصله و ارتفاع دارد و اینگونه به نظر می رسد که در زمان ساخت آنها، کف رودخانه بالا بوده است، در غیر این صورت امکان پذیر نیست که چنین قلعه‌های عظیمی در دامن کوه با آب رودخانه با وضع فعلی ساخته شده باشند، علاوه بر معروف بودن سیب در این روستا، کوه‌های اخلمد هم به دلیل ارتفاع و شمایل خاص و زیبایی فوق‌العاده هر سال سنگ‌نوردان، کوه‌نوردان و مسافران زیادی را میزبان است. جنس کوه‌های اخلمد آهکی است که باعث پیدایش حفره‌های ژرف مدور در زیر این آبشار شده است. این دره شامل دیواره‌های صخره‌ای با ارتفاع حدود ۲۰۰-۳۰۰ متر است که یکی از بزرگ‌ترین مناطق برای تفریح  و ورزش سنگ‌نوردی است و دارای چندین آبشار است که ۴ تای آن‌ها دائمی و مابقی فصلی است. آبشار اصلی اخلمد دارای ۴۰ متر ارتفاع است.
روستا و درۀ اخلمد بهشت نعمات بی‌پایان خداوندی
روستای اخلمد در حوالی شهر مشهد انواع و اقسام نعمات الهی را در خود جای داده است. بخشی از این محصولات حتی به صورت خود رو، در دامنۀ کوه و از دل زمین بدون دخالت انسان سر بیرون می‌آورند و نه تنها آذین‌بخش سفره‌های مردم محلی ساکن در روستای اخلمد هستند بلکه به سایر روستاهای اطراف و حتی شهر بزرگ مشهد نیز صادر می‌شوند. این محصولات ناب و ارزشمند شامل باریجه یا کاسنی، کتیرا، قارچ، زیره سیاه کوهی، سرش، خاکشیر و چوبک و حتی سنگ آهک می‌شوند. بخشی دیگر از این محصولات به دستان توانمند و پربرکت مردم ساکن در روستای اخلمد در باغات شخصی آن‌ها کشت می‌شوند و در قلب زمین حاصلخیز این منطقه پرورش پیدا می‌کنند و با آب نابی که از دل زمین می‌جوشد و بر سطح آن روان می‌شود یا از عرش برین مهمان خاک زمین می‌شود رشد پیدا می‌کنند. این محصولات ناب نیز علاوه بر این که زینت‌بخش خانه‌های مردم ساکن در روستای اخلمد هستند به خانه‌های تمام روستاهای اطراف و حتی شهر بزرگ مشهد نیز طراوت و شکوه و حیات را هدیه می‌کنند. این محصولات مرغوب و فرداعلا عبارتند از: سیب، گردو، گلابی، گیلاس و زردآلو. اما گیاهان مفید و میوه‌های شیرین تنها ارمغان روستا و درۀ چشم‌نواز اخلمد نیستند. این درۀ شگرف و این روستای پربرکت یکی از مهمترین مراکز دامداری در سراسر استان خراسان رضوی به شمار می‌رود. هر ساله در این منطقۀ ییلاقی خوش آب و هوا تعداد قابل توجهی دام و گوسفند پرورش پیدا می‌کنند. این گوسفندها و دام‌ها علاوه بر گوشت محصولات ارزشمند و مفید بسیاری را به مردم ساکن در روستای اخلمد و سایر روستاهای اطراف و حتی شهر بزرگ مشهد می‌بخشند. این محصولات ارزندۀ ناب عبارتند از: روغن، کره، پشم، کرک، مو، شیر و سایر فراورده‌های شیری.

اخلمد ارژنگ24

دسترسی
اخلمد در استان خراسان رضوی در شمال شرقی ایران و در شهرستان چناران می باشد. این منطقه در ۸۴ کیلومتری شمال غربی شهر مشهد (جاده مشهد-قوچان) و در دل کوه های بینالود قرار دارد.
اخلمد با شهر چناران حدودا ۱۷ کیلومتر فاصله دارد.

با ارژنگ24 اخلمد را بشناس.

1 مهر 1399 ۲۲

نمایش مجله های مشابه