#

آرامگاه عمر خیام

آرامگاه عمر خیام

آرامگاه عمر خیام

حکیم ابوالفتح عمرابن خیام نیشابوری منجم، ریاضیدان، دانشمند و متفکر بزرگ، در اوایل قرن پنجم هجری متولد شد و در زمان سلطان سنجر، پسر ملک‌شاه را که به بیماری آبله دچار بود، درمان کرد. اگرچه مقام علمی خیام خیلی بالاتر از مقام ادبی او در نظر گرفته می‌شود، اما شهرت وی بیشتر به‌واسطه وجود رباعیات حکیمانه او است.

آرامگاه حکیم، ابوالفتح عمرابن خیام نیشابوری، یکی از نقاط دیدنی و زیبای شهر نیشابور استان خراسان رضوی محسوب می‌شود. این مکان که هر ساله مورد بازدید شمار زیادی از دوست‌داران و گردشگران داخلی و خارجی قرار می‌گیرد، در جنوب شرقی شهر نیشابور و در انتهای خیابان خیام واقع شده است.

مجموعه خیام، موزه و آرامگاه از باغ‌های دیدنی در ایران معاصر است و مجموعه‌ای از کتابخانه، موزه و مهمان‌خانه را دارا است. این آرامگاه در زمان وی در محله شادیاخ نیشابور در نیم فرسخی نیشابور و در صحن امامزاده محروق بنا شده است.
پس از درگذشت عمر خیام، پیکرش در گورستان مرکزی حیره نیشابور دفن شد که گوربنای ویژه‌ای نداشته است و در ضلع شرقی مسجد محمد محروق درون یک اتاقک ایوان‌ مانند جای داشته است. از زمان درگذشت خیام در سال ۵۱۰ خورشیدی تا سال ۱۳۳۵، بنای آرامگاه او، خرابه مانندی بیش نبود تا اینکه فراخواندگان مراسم گشایش آرامگاه فردوسی که به توس می‌رفتند، در میان راه از این آرامگاه نیز دیدن کردند. سپس پیشنهاد بازسازی این گوربنا، به‌شکلی بهتر و شایسته‌تر مطرح شد؛ بنابراین، هم‌زمان با برپایی جشن هزاره فردوسی، انجمن آثار ملی آرامگاهی برای خیام ساخت.

آرامگاه عمر خیام ارژنگ24

آرامگاه خیام در باغی که منتسب به خود اوست قرار دارد. مقبره خیام از لحاظ خلاقیت و ساخت و معماری، یکی از مهمترین ساختمان ها در زمان خود می باشد. ارتفاع مقبره ۲۲ متر بوده و استخوان بندی اصلی آن، فلزی محاط در پوشش بتنی است. شکل بنا در پایین، تقسیم بندی ۱۰ گانه دارد و فاصله پایه ها ۵ متر است. اضلاع بنا مستقیما به سمت بالا ادامه یافته و به صورت اشکال هندسی منظم تورفتگی پیدا می کنند و بعد به صورت تقریبا مخروطی شکل به هم رسیده و شبه گنبدی را در بالا به وجود می‌آورند که قسمت عمده آن مشبک و تو خالی و یادآور ستاره ای است که نماد شخصیت علمی و ستاره شناسی خیام تلقی می شود.
مساحت باغ خیام ۲۰ هزار متر مربع و طول بنای یادبود مشبک آن، ۱۸ متر است و اطراف آن را کاج های همیشه سبز احاطه کرده اند. باغ آرامگاه خیام، از باغ های دیدنی در ایران معاصر است که مجموعه ای از کتابخانه، موزه و مهمانخانه را دارا می باشد. تندیسی از حکیم عمرخیام نیز در محوطه ورودی باغ، نصب شده است.

آرامگاه عمر خیام ارژنگ24

بنای آرامگاه از آهن و سنگ و به صورت گنبدی رفیع با ۱۰ پایه ساخته شده و پایه های آن با اشکال هندسی و لوزی های بزرگ و کوچک به یکدیگر متصل شده است. بر اطراف پایه های گنبد، هرم هایی از سنگ های بزرگ و آب نماهای سنگی ساخته شده است که داخل آن کاشی کاری شده است. در معماری بنا و به تقاضای انجمن آثار ملی، شادروان استاد جلال همایی بیست بیت از اشعار خیام را انتخاب کرد و استاد مرتضی عبدالرسولی، زیبا نویسی ها را انجام داد.
آرامگاه خیام از ساختمان‌ های شاخص طراحی شده در ایران است که تلفیقی موفق از عناصر سنتی و مدرن را به نمایش گذاشته است. موزه تخصصی خیام نیز در نزدیکی آرامگاه عمر خیام در نیشابور قرار دارد. این مکان در سال ۱۳۷۶ ساخته و در ۲۸ اردیبهشت  ۱۳۷۹ بازگشایی شد و مالکیت آن دولتی است. زمینه اصلی فعالیت تخصصی این موزه، ابزار و ادوات مربوط به علم نجوم می باشد. آرامگاه حکیم عمر خیام نیشابور، در سال ۱۳۵۴ توسط وزارت فرهنگ و هنر با شماره ۱۱۷۵ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.

آرامگاه عمر خیام ارژنگ24

موزه تخصصی خیام نیز در نزدیکی آرامگاه عمر خیام در نیشابور قرار دارد. در سال ۱۳۷۶ ساخته و در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۷۹ بازگشایی شد و مالکیت آن دولتی است. زمینه اصلی فعالیت تخصصی این موزه ابزار و ادوات مربوط علم نجوم است. تندیس حکیم عمر خیام نیشابوری در محوطه این موزه قرار دارد. موزه خیام شامل چهار بخش است:

    بخش اول: آثار مربوط به نجوم، شامل ابزارآلات رصد و ستاره شناسی، اسطرلاب، انواع قطب نماها و صور فلکی
    بخش دوم: ظروف مفرغی و فلزی معاصر با خیام از قرن پنجم تا هفتم هجری
    بخش سوم: شامل ظروف سفالین لعابدار مربوط به قرون سوم تا هفتم هجری قمری
    بخش چهارم: شامل نسخ خطی، نسخ خطی نجوم و تابلوهای مربوط به حکیم عمر خیام

ادرس:استان خراسان رضوی، شهرستان نیشابور، میدان فضل،‌ بلوار شهدا،‌ باغ خیام، آرامگاه خیام

با ارژنگ24 همجا جذابترره.

27 دی 1399 ۵۹

نمایش مجله های مشابه